Uziemienie to jeden z najważniejszych elementów instalacji elektrycznej. Odpowiada za bezpieczeństwo użytkowników oraz chroni urządzenia przed przepięciami i zwarciami. Wiele osób zadaje sobie pytanie: czy można zrobić uziemienie w gniazdku? Odpowiedź brzmi: tak, ale wymaga to odpowiedniej wiedzy, narzędzi i przestrzegania norm bezpieczeństwa.

W tym artykule wyjaśniamy:

• na czym polega uziemienie,
• jak wygląda jego wykonanie w gniazdku,
• kiedy warto je zastosować, a kiedy lepiej powierzyć to zadanie profesjonaliście.

Czym jest uziemienie i po co je robić?

Uziemienie to połączenie metalowych części instalacji elektrycznej z ziemią (gruntem) w celu odprowadzenia niebezpiecznych napięć. Pełni ono kilka ważnych funkcji. Po pierwsze chroni przed porażeniem prądem. W przypadku uszkodzenia izolacji przewód ochronny (PE) odprowadza napięcie do ziemi.

Ponadto uziemienie skutecznie minimalizuje ryzyko awarii sprzętów w razie przepięcia. Kolejną ważną funkcją jest stabilizacja pracy instalacji elektrycznej. Uziemienie wyrównuje potencjały elektryczne i zmniejsza zakłócenia.

Bez niego instalacja jest bardziej podatna na zwarcia. Ryzyko porażenia prądem jest znacznie wyższe. Twoim obowiązkiem jest je obniżyć.

Kiedy w gniazdku jest uziemienie?

W nowoczesnych instalacjach elektrycznych przewód ochronny (zwykle w izolacji żółto-zielonej) jest doprowadzony do każdego gniazdka. W starszych domach lub mieszkaniach często spotykamy gniazdka bez bolca albo z bolcem, który nie jest nigdzie podłączony.

Jak poznać brak uziemienia:

• wzrokowo – brak przewodu ochronnego w puszce,

• za pomocą testera gniazdek – pokaże, czy bolec jest prawidłowo połączony z instalacją,

• multimetrem – pomiar między bolcem a przewodem neutralnym.

Czy można dorobić uziemienie w gniazdku?

Tak, można, ale sposób wykonania zależy od rodzaju instalacji. Wyróżniamy dwa główne scenariusze.

Instalacja z przewodem ochronnym (TN-S lub TN-C-S)

W tym przypadku trzeba sprawdzić, czy w puszce gniazdka jest przewód ochronny. Następnie podłączamy go do bolca zgodnie z zasadami instalacji. Potem wymieniamy gniazdko na wersję z bolcem, jeśli obecne go nie ma.

Stara instalacja bez przewodu ochronnego (TN-C)

W starych instalacjach stosowano przewód PEN (połączenie przewodu neutralnego i ochronnego). Dorobienie uziemienia wymaga wymiany całej instalacji lub zastosowania tzw. zerowania (połączenia bolca z przewodem neutralnym) zgodnie z normami.  To rozwiązanie stosuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach ze względu na fakt, że nie jest ono tak bezpieczne jak prawdziwe uziemienie.

Kiedy trzeba wezwać elektryka?

W teorii można samodzielnie wykonać uziemienie, ale praktyce warto to zlecić uprawnionemu elektrykowi, zwłaszcza gdy:

• masz starą instalację aluminiową,

• nie masz pewności co do stanu przewodów,

• chcesz wykonać pełną modernizację instalacji,

• gniazdko ma zasilać urządzenia dużej mocy (pralka, zmywarka, piekarnik).

Elektryk wykona uziemienie i sprawdzi skuteczność ochrony przeciwporażeniowej specjalnymi miernikami.

Najczęstsze błędy przy dorabianiu uziemienia

Jednym z najczęstszych błędów jest podłączanie bolca do przewodu fazowego. Stwarza to ogromne niebezpieczeństwo. Poza tym nie należy mostkować bolca z neutralnym w nowej instalacji. Jest to niezgodne z obowiązującymi normami.

Niektórzy zapominają o sprawdzeniu, czy uziemienie jest skuteczne. Samo podłączenie przewodu to zdecydowanie za mało, żeby zadbać o bezpieczeństwo. Błędem jest też stosowanie gniazdek bez bolca w miejscach, w których jest wymagane uziemienie.

Jak poprawnie zrobić uziemienie w gniazdku? – Instrukcja krok po kroku

Poniższe kroki mają charakter poglądowy. Praca przy instalacjach elektrycznych wymaga uprawnień SEP.

Odłącz zasilanie.  Wyłącz bezpiecznik i upewnij się testerem, że nie ma napięcia. Następnie otwórz gniazdko. Odkręć osłonę oraz sprawdź układ przewodów. Zlokalizuj przewód ochronny, zwykle jest żółto-zielony.

Podłącz przewód ochronny do bolca. Dokręć śrubę mocującą. Podłącz przewód neutralny (N) i fazowy (L) do odpowiednich zacisków. Zamontuj gniazdko i przywróć zasilanie. Na koniec przetestuj uziemienie testerem lub multimetrem.

Czy warto modernizować instalację pod kątem uziemienia?

Tak. Uziemienie w gniazdku to podstawa bezpieczeństwa. Jeśli mieszkasz w budynku z lat 70. lub starszym, modernizacja instalacji pod kątem uziemienia:

• zwiększy bezpieczeństwo domowników,

• umożliwi korzystanie z nowoczesnych urządzeń,

• zmniejszy ryzyko pożaru spowodowanego zwarciem.

Podsumowanie: Czy można zrobić uziemienie w gniazdku? -  Poradnik eksperta

Uziemienie w gniazdku to kwestia wygody i bezpieczeństwa. W nowych instalacjach podłączenie bolca jest proste. Z kolei w starych wymaga wiedzy, a wielu przypadkach modernizacji całej instalacji. Jeśli nie masz pewności, jak to zrobić, skorzystaj z pomocy elektryka z uprawnieniami SEP. To inwestycja w bezpieczeństwo Twoje i Twojej rodziny.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy można zrobić uziemienie samemu?

Technicznie tak, ale bez odpowiednich kwalifikacji jest to niebezpieczne i niezgodne z przepisami.

Ile kosztuje wykonanie uziemienia w gniazdku?

Wymiana gniazdka z podłączeniem uziemienia to zwykle 50–150 zł za punkt, pełna modernizacja instalacji kosztuje od kilkuset złotych w górę.

Czy zerowanie gniazdka to to samo co uziemienie?

Nie. Zerowanie łączy bolec z przewodem neutralnym, uziemienie łączy z instalacją odprowadzającą napięcie do ziemi. Uziemienie jest bezpieczniejsze.

Czy brak uziemienia może uszkodzić sprzęt?

Tak, szczególnie urządzenia z metalową obudową i dużą mocą, np. pralki, lodówki, piekarniki.

Przeczytaj też:

Jak podłączyć gniazdka elektryczne szeregowe? Tłumaczymy

Ile gniazdek na jednym obwodzie? Poznaj normy 2022!

Na jakiej wysokości gniazdka elektryczne będą wygodne w użytkowaniu? Praktyczne wskazówki

Jak rozmieścić gniazda w kuchni? Podpowiadamy

Jak podłączyć gniazdko bez uziemienia? Wyjaśniamy

Grafika: pixabay.com