Coraz częściej mówi się o energooszczędnych oprawach LED. Mimo to lampy sodowe nadal znajdują się wielu polskich miastach i zakładach przemysłowych. Emitują charakterystyczne, pomarańczowe światło. Zna je każdy, kto wieczorem spacerował po osiedlu lub parku. Do czego służy lampa sodowa? Jak działa i czym różni się od nowoczesnych rozwiązań LED? Na te pytania odpowiemy w tym artykule.
Lampy sodowe są wykorzystywane w oświetleniu zewnętrznym: ulicznym, drogowym, przemysłowym, parkowym oraz w halach produkcyjnych i magazynach. Ich największym atutem jest bardzo wysoka skuteczność świetlna (nawet 150 lm/W) i długa żywotność. To właśnie dlatego przez dekady były standardem w oświetleniu publicznym w całej Polsce.
Doskonale sprawdzają się na osiedlach i ulicach miast, drogach krajowych i ekspresowych, przy torowiskach, parkingach, placach manewrowych oraz w przemyśle i zakładach produkcyjnych. Czy widzisz taką lampę w swojej przestrzeni?
Lampa sodowa działa na zasadzie wyładowania gazowego. Wewnątrz bańki znajduje się gazowy sód. Pod wpływem napięcia przechodzi w stan plazmy i emituje charakterystyczne, intensywne światło w barwie żółtopomarańczowej. Najpierw żarnik musi się rozgrzać, dlatego lampy sodowe potrzebują kilku minut, aby osiągnąć pełną jasność.
Lampa sodowa składa się z kilku elementów:
bańki zewnętrznej – szklana osłona chroniąca wnętrze lampy,
rurka wyładowcza – znajduje się w środku i zawiera sód oraz inne gazy pomocnicze (np. argon),
elektrody – umożliwiają przepływ prądu i wyładowanie gazu,
trzonek – najczęściej typu E27 lub E40.
Ważnym elementem układu zasilającego lampę sodową jest statecznik i zapłonnik, które regulują napięcie i inicjują proces zapłonu.
Pobór mocy zależy od modelu i mocy nominalnej lampy. Przyjmijmy, że lampa sodowa świeci przez godzinę. W tej sytuacji lampa:
70W – zużywa ok. 0,07 kWh na godzinę pracy,
100W – zużywa ok. 0,10 kWh na godzinę pracy,
150W – zużywa ok. 0,15 kWh na godzinę pracy,
250W – zużywa ok. 0,25 kWh na godzinę pracy (czyli tyle, co klasyczna grzałka elektryczna),
400W – zużywa ok. 0,40 kWh na godzinę pracy.
Dla porównania: przy średniej cenie prądu na poziomie 1,50 zł/kWh brutto (stawka orientacyjna dla przedsiębiorstw), godzina pracy jednej lampy 400W kosztuje około 60 groszy. W przypadku kilkunastu czy kilkudziesięciu punktów świetlnych ten koszt szybko rośnie. Warto rozważyć przejście na energooszczędne lampy LED.

Lampę sodową cechuje bardzo duża żywotność (do 24 000 godzin). Ma duży zasięg światła. Jest odporna na niskie temperatury. Dzięki temu sprawnie wykonuje swoje zadanie przez cały rok.
Ten rodzaj oświetlenia ma też wady. Po pierwsze długo się nagrzewa. Po wyłączeniu nie ma możliwości, aby lampa natychmiast zapłonęła. Trzeba chwilę poczekać. Minusem jest wysoki pobór energii w porównaniu do LED. Poza tym modele sodowe zawierają szkodliwe substancje (sód, rtęć).
Nowoczesne oprawy LED oferują porównywalną (lub wyższą) skuteczność świetlną przy niższym poborze mocy. Mają natychmiastowy zapłon i lepiej oddają barwy. Nie wymagają skomplikowanej infrastruktury z zapłonnikiem oraz statecznikiem.
Lampy sodowe są wykorzystywane tam, gdzie istnieje już infrastruktura przystosowana do ich montażu. Montowane są w miejscach, w których potrzebna jest duża moc w niskiej cenie albo modernizacja oświetlenia jest nieopłacalna.
Żarówki LED są droższe, ale ich eksploatacja jest tańsza. Na przykład lampa sodowa 250W zużywa 250W energii a lampa LED o tej samej mocy świetlnej tylko 100–120W. Przy długim czasie świecenia (np. 10 godzin dziennie) oszczędność na energii może sięgnąć kilkuset złotych rocznie na jednej oprawie.
Lampy sodowe to sprawdzone i wydajne źródło światła zewnętrznęgo. Coraz częściej ustępuje miejsca LED-om, nadal spełniają swoją rolę w wielu lokalizacjach. Jeśli szukasz trwałego i wydajnego rozwiązania do oświetlenia przemysłowego, ulicznego czy magazynowego — lampa sodowa nadal może być dobrym wyborem.
W naszej hurtowni znajdziesz szeroki wybór lamp sodowych MTH, opraw i akcesoriów:
Sprawdź ofertę żarówek sodowych LED-POL
W porównaniu do tradycyjnych żarówek lampy sodowe są oszczędne. W zestawieniu z nowoczesnym oświetleniem LED już niekoniecznie. Lampy sodowe mają dużą skuteczność świetlną i wysoki pobór energii.
Ze względu na jej efektywność, trwałość i dużą wydajność nadaje się do oświetlenia dużych przestrzeni na zewnątrz, takich jak drogi, place czy hale.
Lampy sodowe bardzo dobrze radzą sobie w niskich temperaturach i są odporne na warunki atmosferyczne.
Konieczne jest dostosowanie instalacji lub wymiana oprawy na LED. Modele LED typu retrofit można montować bez większych przeróbek.
Przeczytaj też:
Jakie są rodzaje żarówek? Podpowiadamy, jak dobrać oświetlenie!