Każda instalacja elektryczna musi być sprawna i bezpieczna. Twoim zadaniem jako wykonawcy, inwestora czy użytkownika, jest zadbanie o to, by zastosować odpowiednie zabezpieczenia elektryczne. W tym artykule znajdziesz przegląd rozwiązań, które warto znać i stosować zgodnie z aktualnymi normami oraz dobrą praktyką instalatorską.

Elementy instalacji elektrycznej

Instalacja elektryczna składa się z wielu komponentów: źródła zasilania, przewodów o odbiorników. Bez odpowiednich zabezpieczeń, nawet najlepiej zaprojektowana instalacja może być zagrożeniem. Poznaj podstawowe urządzenia zabezpieczające, które chronią ludzi oraz sprzęt.

Urządzenia elektryczne

Urządzenie elektryczne między innymi styczniki, przekaźniki, wyłączniki i rozłączniki przewodzą prąd oraz rozłączają go w sytuacjach awaryjnych. Zastosowanie odpowiednich urządzeń zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy instalacji.

Przekaźnik kontroli styków stycznika

To niewielkie urządzenie, które monitoruje stan styków stycznika. Jeśli wykryje ich zespawanie lub brak styku, natychmiast odcina zasilanie. Świetnie sprawdza się w instalacjach przemysłowych, w których krótkotrwała awaria kosztuje tysiące złotych.

Wyłącznik nadprądowy

Wyłącznik nadprądowy to jeden z najczęściej stosowanych elementów zabezpieczających. Chroni przewody i odbiorniki przed przeciążeniem oraz zwarciem. Działa automatycznie – przerywa obwód w przypadku przekroczenia wartości granicznej prądu. Każdy obwód powinien być osobno zabezpieczony wyłącznikiem o odpowiednio dobranym charakterze (np. B, C, D).

Ogranicznik przepięć

Chroni przed nagłym wzrostem napięcia, który może uszkodzić delikatne urządzenia: komputery, sterowniki, falowniki. Dobrze dopasowany ogranicznik to inwestycja w bezpieczeństwo i wytrzymałość instalacji elektrycznej.

Wyłącznik różnicowoprądowy

Wyłącznik różnicowoprądowy chroni życie i zdrowie ludzi. Wykrywa upływ prądu i odcina zasilanie, zanim dojdzie do porażenia. Używaj go w obwodach gniazd wtyczkowych, łazienkach, kuchniach i miejscach wilgotnych.

Rozdzielnica

W rozdzielnicy zbiegają się wszystkie obwody. Zaplanuj miejsce na odpowiednie zabezpieczenia, zachowując czytelność układu i możliwość rozbudowy w przyszłości.

Rozdzielnice przyłączeniowe

Rozdzielnice przyłączeniowe to istotny element każdej instalacji tymczasowej i stacjonarnej, który umożliwia bezpieczne i zgodne z przepisami podłączenie obiektu do sieci elektroenergetycznej. To rozwiązanie jest stosowane w domach jednorodzinnych, halach produkcyjnych i na placach budowy.

Czym są rozdzielnice przyłączeniowe?

To specjalistyczne szafy lub skrzynki elektryczne, które stanowią punkt wejścia energii elektrycznej dla danego obiektu. Najczęściej montuje się je na zewnątrz. Z tego powodu muszą być odporne na deszcz, kurz, mróz i promieniowanie UV. Stopień ochrony powinien wynosić co najmniej IP65.

Co powinno się znaleźć w rozdzielnicy przyłączeniowej?

W rozdzielnicy przyłączeniowej powinny się znaleźć:

• wyłącznik główny (rozłącznik izolacyjny) umożliwia szybkie i bezpieczne odłączenie całej instalacji od zasilania, np. w razie awarii, przeglądu albo pożaru,

• wyłączniki nadprądowe (S) zabezpieczają poszczególne obwody przed przeciążeniem i zwarciem, powinny być dopasowane do przekroju przewodów oraz charakterystyki odbiorników,

• wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) chroni użytkowników przed porażeniem prądem elektrycznym, to ważne w obiektach z dostępem dla osób trzecich, dzieci, pracowników bez uprawnień elektrycznych,

• ogranicznik przepięć (SPD) zabezpiecza instalację przed skutkami wyładowań atmosferycznych i przepięć sieciowych, jest obowiązkowy w przypadku obiektów podłączanych do sieci energetycznej na zewnątrz,

• licznik energii elektrycznej (jeśli wymagany) jest używany w obiektach tymczasowych (np. budowa) lub wynajmowanych,

• gniazda siłowe i jednofazowe o mocy 230 V i 400 V o odpowiednich zabezpieczeniach i opisach.

Dodatkowe elementy rozdzielnic przyłączeniowych to listwy zaciskowe PE i N, szyny DIN, okablowanie wewnętrzne oraz drzwi z zamkiem lub plombą.

Zabezpieczenia elektryczne

To ogólna kategoria urządzeń i rozwiązań chroniących instalację przed różnego rodzaju zagrożeniami: zwarciem, przeciążeniem, przepięciem lub porażeniem prądem. Ich zastosowanie jest obowiązkiem prawnym i wymogiem technicznym. To wyraz odpowiedzialności.

Zabezpieczenia elektryczne po stronie DC

Ta kwestia dotyczy instalacji fotowoltaicznych. Tu stosujemy m.in.:

• wyłączniki nadprądowe DC,

• rozłączniki ppoż DC,

• bezpieczniki topikowe,

• ograniczniki przepięć DC.

Dopasuj je do napięcia systemu (np. 1000 V DC lub 1500 V DC).

Rozłącznik ppoż DC Projoy

Rozłącznik ppoż DC Projoy jest specjalistycznym zabezpieczeniem stosowanym po stronie DC. Używa się go przede wszystkim w instalacjach fotowoltaicznych. Umożliwia ręczne lub automatyczne odłączenie instalacji PV podczas pożaru lub serwisu zgodnie z wymaganiami straży pożarnej i normami ppoż.

Zabezpieczenia elektryczne po stronie AC

Zabezpieczenia elektryczne po stronie AC są stosowane w standardowych instalacjach domowych, przemysłowych i komercyjnych. Najczęściej są wykorzystywane:

• wyłączniki nadprądowe,

• wyłączniki różnicowoprądowe,

• ograniczniki przepięć,

• przekaźniki monitorujące napięcie i kolejność faz.

Z ich pomocą zadbasz o bezpieczeństwo.

Zabezpieczenia elektryczne – przegląd rozwiązań - Podsumowanie

Zabezpieczenia elektryczne to podstawa bezpiecznej i trwałej instalacji. Prawidłowy wybór, rozmieszczenie i montaż wpływają na Twoje bezpieczeństwo, żywotność urządzeń i bezawaryjność całej instalacji. W hurtowni elektrycznej LED znajdziesz wiele elementów instalacji elektrycznej. Zadbaj o jakość i wybierz odpowiednie rozwiązania. Oszczędności na zabezpieczeniach drogo kosztują. Zainwestuj w jakość i bezpieczeństwo.

FAQ – Najczęstsze pytania o zabezpieczenia elektryczne

Czy wyłącznik nadprądowy można zastąpić bezpiecznikiem topikowym?

Nie zaleca się tego. Wyłączniki są szybsze, bezpieczniejsze i łatwiejsze w obsłudze. Bezpieczniki topikowe stosuje się dziś głównie w rozdzielnicach przemysłowych i PV.

Co ile lat należy wymieniać ograniczniki przepięć?

Zgodnie z zaleceniami producenta, zwykle co 5–10 lat lub po silnym wyładowaniu. Kontroluj stan wskaźników.

Czy wyłącznik różnicowoprądowy może działać błędnie?

Tak, przy złym montażu lub obecności prądów upływowych w urządzeniach. Testuj go co kilka miesięcy (przycisk "T").

Jakie zabezpieczenia są obowiązkowe przy instalacjach PV?

Zarówno po stronie DC, jak i AC: wyłączniki nadprądowe, ograniczniki przepięć, rozłącznik ppoż, RCD po stronie AC.

Czy rozdzielnicę można samodzielnie rozbudować?

Tak, ale tylko wtedy, gdy masz odpowiednie kwalifikacje i wiesz, jak dopasować zabezpieczenia do nowych obwodów. W przeciwnym razie, zleć to elektrykowi.

Masz pytania? Zadzwoń lub napisz, jesteśmy po to, by Ci pomóc.
Twoje bezpieczeństwo zaczyna się od właściwego wyboru.

Przeczytaj też: Przekaźnik bistabilny - co warto o nim wiedzieć?, Jak podłączyć gniazdo siłowe? - Poradnik krok po kroku, Jak podłączyć bezpieczniki w skrzynce? - Schemat, Gniazdo elektryczne - Przewodnik po gniazdach elektrycznych